Maroupa Eirini
Για την παράσταση «Ρινόκερος» και την προαναγγελθείσα πριν το ξεκίνημά της, αποχώρηση του ανεμβολίαστου, εξαιρετικού πρωταγωνιστή της, Άρη Σερβετάλη, επειδή δεν ήθελε να διαχωρίσει τους ανθρώπους σε εμβολιασμένους και μη, έχετε ακούσει.
Κυρίως, από την ανθρωποφαγική κοινωνική κριτική, που εξαπολύθηκε εναντίον του συντονισμένα.
Από ηθοποιούς, υπουργούς, και κυρίως από τα τηλεοπτικά κανάλια, με αφορμή την απώλεια 20 εργασιακών θέσεων.
Δεν είδαμε, βέβαια, την ίδια επίκριση προς το κράτος, ούτε την ίδια ανησυχία, για την επιβίωση των πολλών χιλιάδων υγειονομικών που έχασαν την δουλειά τους, την μοναδική (σε αντίθεση με τους ηθοποιούς που την επόμενη σεζόν θα συμμετάσχουν σε άλλες παραστάσεις).
Επειδή δεν εμβολιάστηκαν.
Για τα σπουδαία πειράματα του Σκίνερ, του Μίλγκραμ, και λοιπών,
που διεξήχθησαν κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, ασφαλώς δεν έχετε ακούσει τίποτα!
Παρότι εφαρμόζονται καθημερινά, στην σύγχρονη δυτική κοινωνία, και παράγουν τα φρικτά αποτελέσματά τους.
Τα ψυχολογικά αυτά πειράματα, ώφειλαν να διδάσκονται στα σχολεία, από το δημοτικό, για να οξύνουν την κριτική σκέψη των μαθητών, προκειμένου να δημιουργηθούν σκεπτόμενοι άνθρωποι κι όχι υποταγμένοι δούλοι.
Καιρός να μάθετε λοιπόν!
Μετά τα πρωτοποριακά πειράματα του Παβλόφ και του Σκίνερ, ήρθαν τα σημαντικότερα κοινωνιολογικά πειράματα του Μίλγκραμ.
Ο Σκίνερ κατέληξε στην συντελεστική εξαρτημένη μάθηση, ότι δηλαδή ο καθένας μπορούσε να διδαχθεί να κάνει οτιδήποτε, ακόμακαι έξω από την φύση του (αρουραίοι να πατούν μοχλούς,περιστέρια να παίζουν πινγκ πονγ, πουλιά να τρώνε από πιάτο).
Αρκεί να επιβραβεύονταν με τροφή.
Δημιούργησε το υπόβαθρο για «την τιθάσευση του ανθρώπινου είδους, μέσα από ένα σύστημα σχολείων, σκυλίσιας υπακοής για όλους».
Στα πειράματα αυτά επαληθεύθηκε το νευρολογικό υπόβαθρο, που καθιστά εύκολο το έλεγχό μας, με βάση την αυτοματοποιημένη συμπεριφορά μας,λόγω των καλά ριζωμένων, στα βασικά γάγγλια, συνηθειών μας.
Στις μέρες μας, διαπιστώθηκε ότι παρά τον ανύπαρκτο κίνδυνο θανάτου στις νεαρές ηλικίες, από τον φονικό κορωνοϊό, η επιβράβευση με τα 150 ευρώ και την ελεύθερη πρόσβαση σε διασκέδαση (κλαμπ κλπ), ήταν αρκετή για να οδηγήσει την πλειοψηφία των νέων μας (που είναι έξυπνοι και σπουδαγμένοι), σε μια ιατρική πράξη.
Για λόγους, όχι ιατρικούς!…..
Ο Σκίνερ, στο τέλος της ζωής του, αναρωτιόταν αν τα πειράματά του είναι ουμανιστικά, αποφαινόμενος ότι «σίγουρα πρέπει να προστατευθούμε και να επιβιώσουμε».
Τα πειράματα του Μίλγραμ είναι ακόμα σπουδαιότερα για τον έλεγχο των κοινωνιών.
Ο καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας του Γέιλ, κατέληξε πως η πίεση από μία εξουσία αρκούσε, για να οδηγήσει κάθε λογικό άνθρωπο να εγκαταλείψει τους ηθικούς ενδοιασμούς του και κατόπιν εντολών, να διαπράξει κτηνωδίες…
Στο πείραμά του (1961), ανέφερε ψευδώς στους συμμετέχοντες, ότι αυτό αφορούσε τα αποτελέσματα της τιμωρίας στην διαδικασία της μάθησης.
Ο μαθητευόμενος υποβαλλόταν σε ηλεκτροσόκ, όταν έδινε λάθος απάντηση, ισχύος από 15 ως 450 βολτ.
Το πειραματόζωο ήταν αυτός που υποβάλλει τους άλλους σε ηλεκτροσόκ.
Ο Μίλγκραμ ανακάλυψε έκπληκτος, ότι το 85% των πειραματόζωών του, έδωσαν ακόμα και θανατηφόρα ηλεκτροσόκ, σε αυτούς, που υποτίθεται εξετάζονταν, σε ένα τεστ μνήμης.
Ακόμα και όταν οι εξεταζόμενοι ούρλιαζαν από τον πόνο, ή έπεφταν σε σιωπή σαν να είχαν λιποθυμήσει ή υποστεί ανακοπή.
Το μόνο που χρειάζονταν τα ανθρώπινα πειραματόζωα για να συνεχίζουν τα χτυπήματα ηλεκτροσόκ στους εξεταζόμενους,
ήταν η εντολή, και ο καθησυχασμός, από ένα πρόσωπο εξουσίας, με λευκή μπλούζα.
Το πιο εντυπωσιακό όμως, είναι ότι το 15% που υπαναχώρησαν από το πείραμα,
το έπραξαν από φόβο για τον εαυτό τους (ότι θα πάθαιναν ανακοπή οι ίδιοι από τον πόνο πουπροκαλούσαν στους άλλους),
κι όχι από ανησυχία για τα θύματά τους!
Τα ευρήματα αυτά εξήγησαν την δράση των ναζί, τα πρόσφατα επεισόδια των αστυνομικών εναντίον των πυροσβεστών κλπ.
Το πείραμα του Χάρλοου (1965), καθηλώνει.
5 πίθηκοι σε ένα κλουβί διεκδικούν ένα τσαμπί μπανάνες, στην κορυφή μίας σκάλας.
Ο πιο γρήγορος το αρπάζει και ενώ το τρώει, οι υπόλοιποι καταβρέχονται με παγωμένο νερό.
Μετά από 2-3 καταβρέγματα, οι πίθηκοι ξυλοκοπούν όποιον πίθηκο επιχειρεί να ανέβει την σκάλα.
Κανένας πίθηκος πλέον δεν προσπαθεί να ανέβει την σκάλα.
Αντικαθιστώντας έναν-έναν τους πιθήκους δημιουργούμε μία νέα ομάδα.
Κάθε νέος πίθηκος προσπαθεί να φτάσει τις μπανάνες και ξυλοκοπείται ανηλεώς.
Στο τέλος, παρότι δεν υπάρχει πια η ποινή του καταβρέγματος, για τους πιθήκους που δεν έφτασαν τις μπανάνες, συνεχίζουν να ξυλοκοπούνται μεταξύ τους, χωρίς λόγο.
Επειδή…. έτσι κάνουν οι άλλοι!
Παρόμοιο είναι, το πείραμα της συμμόρφωσης, του καθηγητή Σόλομον Άς, στο Στάνφορντ το 1950.
5 άτομα υποβάλλονται σε ένα οπτικό τεστ.
Πρέπει να πούνε ποιό ξυλάκι από τα επιδεικνυόμενα, σαφώς διαφορετικού μήκους, είναι το μακρύτερο.
Οι 4, είναι συνεργάτες του καθηγητή κι υποδεικνύουν ως μακρύτερο ένα εμφανώς κοντύτερο.
Το πειραματόζωο σε ποσοστό 90% συμμορφώνεται και υποδεικνύει επίσης το λάθος ξυλάκι, ενώ το ποσοστό πέφτει στο 33% αν υπάρξει και κάποιος συνεργάτης που θα υποδείξει άλλο ξυλάκι ως το μακρύτερο.
Η εξήγηση είναι, ότι θέλουμε να είμαστε μέρος της ομάδας και να μην ξεχωρίζουμε.
Ακόμα και με άκριτο μιμητισμό των άλλων.
Ακόμα και ενάντια στην λογική, την αλήθεια και στα ίδια μας τα μάτια!
Τα πειράματα αυτά, επίσης, αναδεικνύουν την δύναμη της προπαγάνδας των μέσων μαζικής ενημέρωσης, μέσω της δημιουργίας ενός αρραγούς μετώπου εικονικής πραγματικότητας,στην οποία ο τηλεθεατής δεν τολμά να αντιδράσει, επειδή αισθάνεται μόνος, αδύναμος να έχει δική του γνώμη, έως και «τρελός», επειδή περνάει από το μυαλό του κάτι διαφορετικό, από αυτό που του παρουσιάζουν, ως μοναδικό «σωστό».
Τέλος, το πείραμα των φυλακών, του Φίλιπ Ζιμπάρντο, που διεξήχθη στο Στάνφορντ το 1971, ολοκληρώνει την σειρά των ψυχολογικών πειραμάτων, καταλήγοντας σε μία απρόσμενα ευχάριστη πραγματικότητα:
ότι ήρωας γίνεται ένας καθημερινός, απλός άνθρωπος, που έδρασε όταν βρέθηκε υπό εξαιρετικές συνθήκες.
Στο πείραμα 12 συμμετέχοντες θα παρίσταναν τους δεσμοφύλακες και 12 τους κρατούμενους σε μία φυλακή, για 15 ημέρες.
Το πείραμα σταμάτησε μετά από 6 ημέρες, διότι οι συμμετέχοντες, μπήκαν τόσο γρήγορα στο πετσί του ρόλου τους, ώστε οι δεσμοφύλακες βιαιοπραγούσαν βάναυσα εις βάρος των κρατουμένων, οι οποίοι υπέμεναν παθητικά τα βασανιστήρια!
Οι καθηγητές παρακολουθούσαν άφωνοι, αναμένοντας την ολοκλήρωση του 15ημέρου.
Μία φοιτήτρια του Ζιμπάρντο, ύψωσε το ανάστημά της και απαίτησε από τον καθηγητή να σταματήσει το πείραμα αμέσως, απειλώντας μάλιστα, ότι θα τον καταγγείλει στην αστυνομία.
Με αφορμή την φοιτήτρια, ο Ζιμπάρντο συμπέρανε ότι, τελικά, όλοι είμαστε ικανοί για επίδειξη ηρωϊσμού, ακόμα κι αν τίποτα στην προηγούμενη ζωή μας δεν το μαρτυρεί.
Ότι ο ηρωϊσμός δεν είναι χαρακτηριστικό μίας ειδικής, εξαιρετικής κατηγορίας ανθρώπων.
Ότι ο ηρωϊσμός υπάρχει μέσα στον καθένα μας, και κάποια στιγμή της ζωής μας μπορεί να εκδηλωθεί, όταν αποφασίσουμε να πράξουμε το σωστό, υπηρετώντας υψιπετή ιδανικά.
Αντιτασσόμενοι στο λάθος.
Αδιαφορώντας για τις συνέπειες εις βάρος μας.
Ο Σερβετάλης, αποχωρώντας από την παράσταση, έπραξε ενσυνείδητα, υπέρ της ελευθερίας των ανθρώπων, αρνούμενος τον διαχωρισμό σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους, παρά τον κίνδυνο να στοχοποιηθεί, όπως και συνέβη.
Ο ηρωϊσμός υπάρχει από τότε που υπήρξε ο άνθρωπος στην γη.
Όσο κι αν οι κυβερνήτες, χρησιμοποιούν τα ψυχολογικά πειράματα κοινωνικού αυτοματισμού, προκειμένου να χειραγωγούν τις κοινωνίες, πάντοτε θα ξεπηδούν ήρωες που θα αποτρέπουν την μετατροπή των πολιτών, σε δειλούς, μοιραίους κι άβουλους, υποταγμένους δούλους!!