Αυτό που ο Κ. Π. Καβάφης περιέγραφε στο ποίημά του "Τείχη" είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει στα λεγόμενα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αναφέρομαι σε ένα φαινόμενο για το οποίο προτάθηκε ο όρος "filter bubble" πριν από μερικά χρόνια. Τότε που πολύπλοκοι αλγόριθμοι άρχισαν να επιλέγουν για μας τα "καλύτερα" αποτελέσματα μιας αναζήτησης στο διαδίκτυο ή ποιες ιστορίες θα περάσουν στο timeline του Twitter ή του Fb, τα καλύτερα βιβλία για αγορά στο Amazon, ανάλογα με τις προτιμήσεις μας, τους φίλους μας, τα likes μας. Έτσι ο καθένας από μας ζει σε μια εικονική πραγματικότητα, περίκλειστος από ψηλά τείχη -που ύψωσε με τη συγκατάθεσή του.
Η αντίθετη άποψη, η διαφορετική προσέγγιση των ζητημάτων που θα καλλιεργούσε ευρύτητα πνεύματος και κριτική σκέψη, είναι αποκλεισμένη εκτός τειχών. Ο αλγόριθμος γίνεται ...Εγώριθμος (έχω το κοπιράιτ 
), καθώς τροφοδοτεί συνεχώς την επιβεβαίωση των ήδη ριζωμένων πεποιθήσεών μας. Αντί να μας βάζει σε διαδικασία αναστοχασμού, αναθεώρησης, θρέφει το Εγώ μας, τα πιστεύω μας, ενώ τείνει να μας κάνει πιο επιθετικούς και αγενείς σε περίπτωση που εκτεθούμε συμπτωματικά σε μια διαφορετική άποψη.
), καθώς τροφοδοτεί συνεχώς την επιβεβαίωση των ήδη ριζωμένων πεποιθήσεών μας. Αντί να μας βάζει σε διαδικασία αναστοχασμού, αναθεώρησης, θρέφει το Εγώ μας, τα πιστεύω μας, ενώ τείνει να μας κάνει πιο επιθετικούς και αγενείς σε περίπτωση που εκτεθούμε συμπτωματικά σε μια διαφορετική άποψη. Ας αναλογιστούμε όλοι μας κατά πόσο έχουμε επηρεαστεί από αυτή τη διαδικασία τα τελευταία χρόνια. Πόσες φορές κρίναμε λανθασμένα τη δυναμική μιας κινητοποίησης, την απήχηση μιας δράσης, τη δημοφιλία κάποιου προσώπου ή πολιτικού κόμματος, επειδή κρίναμε από όσα εμφανίζονταν στον τοίχο μας στο Fb.
Ένας τρόπος να βγούμε από τη "φούσκα" μας είναι να "τρελάνουμε" τον αλγόριθμο κάνοντας like σε ειδήσεις και απόψεις που είναι αντίθετες με τα πιστεύω μας. Κι αν δε μπορούμε να απέχουμε από αυτό το κλουβί, τουλάχιστον ας έχουμε επίγνωση της θέσης μας μέσα σε αυτό. Προσωπικώς το παίρνω πολύ λιγότερο στα σοβαρά εδώ και κάποιον καιρό.
_____
Χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ
μεγάλα κ’ υψηλά τριγύρω μου έκτισαν τείχη.
Και κάθομαι και απελπίζομαι τώρα εδώ.
Άλλο δεν σκέπτομαι: τον νουν μου τρώγει αυτή η τύχη·
διότι πράγματα πολλά έξω να κάμω είχον.
A όταν έκτιζαν τα τείχη πώς να μην προσέξω.
Aλλά δεν άκουσα ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.
Aνεπαισθήτως μ’ έκλεισαν από τον κόσμον έξω.
("Τείχη", 1897)
_____
Φωτ.: έργο του Pawel Kuczynski